جستجو
     
 
 
 
   
اقوام و قبایل > قوم ثمود 1354
نسخه چاپی ارسال برای دیگران نظرات شما  
   
   
 

یکی از اقوام باستانی و قدیم عرب که مدتها قبل از ظهور اسلام از بین رفته و در پی عذاب الهی تقریبا به طور کامل نابود شدند. ثمود یعنی مردمانی که در سرزمینی کم آب با سنگ ها و کوههایی سیاه و تیره رنگ زندگی می کردند (این معنا با استفاده از کتابهای لغت و بنابر موقعیت طبیعی محل زندگی ثمودیان است) چنانکه انسان شناسان گویند: این قوم از نسل ثمودبن جابر(یا عاثر) بن ارم بن سام بن نوح علیه السلام می باشند. مدارک قدیمی چندی حاکی از جنبه تاریخی نام و وجود قوم ثمود است که از آن جمله: «کتیبه سارگن (نام پادشاه آشور در حجاز) مربوط به 715 قبل از میلاد مسیح» و «آثار کلاودیوس،

بطلمیوس و پلینی» می باشد. آنها در منطقه «حجر» به زبان قرآن و «هگرا» به زبان یونانی که سرزمینی بین حجاز و فلسطین و شام و به تعبیری بلندیهای حجاز و بخشی از اردن امروزی است، زندگی و بطور کلی در شمال غربی جزیرة العرب و از رفاه زیاد و امکانات بسیاری برخوردار بودند، کوهها را می کندند و از سنگ خارا، خانه ها و کاخ ها می ساختند. هنوز نشانه هایی از زندگانی این قوم در «فج الناقه» برجای است (به گفته مسعودی). عده زیادی از خاورشناسان از این خانه ها و آثار به جامانده از ثمودیان دیدن کرده اند. آنها عمدتا کارشان کشاورزی و برخی در مسیر تجاری شام و مصر بازرگانی می کردند، حق عبور کاروان های تجاری از سرزمین های آنها از مهم ترین منابع ثروت آنها بود. تاریخ این قوم و قبیله های ثمودی تا قرن هشتم قبل از میلاد مسیح علیه السلام می رسد و در منابع مختلف باستانی عمدتا به فاصله زمانی بین قرن هشتم قبل از میلاد تا قرن دوم میلادی اشاره شده است. اینان 500 سال بعد از قوم «عاد» قبل از زمان حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام بودند.

خط و زبان
مطالعات محققان درباره زبان و خط ثمودیان هنوز به نتیجه مورد اتفاقی نرسیده اند. در منطقه «الحجر» یا هگرا، سنگ نوشته ای به تاریخ 267 میلادی کشف شده که به خط و زبان آرامی است اما خلاصه آن به لهجه ثمودی یعنی به زبان عربی و خط عربی جنوبی که همان مسند باشد نوشته شده است. سال 106 میلادی ثمودیان مطیع رومیان بودند. در حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نیز قوم ثمود از قوم عرب به شمار نیامده است.

ثمود از دیدگاه قرآن
نام ثمود در قرآن در 21 سوره و 26 مرتبه آمده است. آنان جانشینان «قوم عاد» معرفی شده اند (اعراف/74) و در همه این آیات از بدی و بدکرداری و فرجام بد آن ها سخن گفته است. بنابر آیات و روایات، آنها غیرخدا را می پرستیدند. در حدیثی از امام باقر است که قوم ثمود 70 بت داشتند و آنها را می پرستیدند تا اینکه خداوند از بین آنها پیامبری بنام "صالح" برانگیخت تا آنها را هدایت و به یکتا پرستی فرا خواند. صالح که از نظر عقل و درایت و کمال بسیار ممتاز بود آنها را به توحید و ترک بت پرستی دعوت کرد و از عذاب خدا ترساند ولی آنها دعوت او را رد و حضرت صالح را تکذیب کردند و در حقیقت سه گروه شدند: 1- سران قوم که استکبار ورزیدند 2- مستضعفانی که ایمان آوردند و 3- مستضعفانی که کفر ورزیدند. قرآن کریم از 9 گروه تبهکار در قوم ثمود یاد می کند که سوگند خوردند تا صالح و خانواده اش را به قتل برسانند و بعد انکار کنند ولی خداوند از نیرنگ آنها آگاه بود و نابودشان کرد. قوم ثمود برای اثبات مدعای حضرت صالح معجزه خواستند و نوع معجزه را مشخص کردند و از پیغمبرشان خواستند که از درون صخره بزرگی که برای آن احترام داشتند شتر ماده ای که شیرده باشد بیرون آورد. خداوند خواسته آنها را برآورد. حضرت صالح از آنها خواست که این شتر ماده (ناقه) را به حال خود بگذارند در غیر اینصورت گرفتار عذاب الهی می شوند. اما قوم ثمود از دستور پیغمبرشان و خداوند سرپیچی کرده و به شتر آزار رسانده و او را پی کردند و یکنفر را که از شقی ترین افرادشان بود وادار به این کار کردند. از آنجا که حضرت صالح به آنها گفته بود که به شتر آزاری نرسانند پس از کشتن ماده شتر، وعده خدا تحقق پیدا کرد و به صالح ندا آمد که به این قوم بگو تا سه روز در خانه های خود باشید که عذاب خدا خواهد آمد (بنا بر نقل طوسی، ابوالفتوح رازی و طبری و ...) روز اول رنگ چهره شان زرد، روز دوم سرخ و روز سوم سیاه و صیحه آسمانی بلند شد و زمین لرزه ای آمد و صاعقه ای زده شد و همه آنها در حالی که بیدار بودند و نگاه می کردند مثل گیاه خشک شده و همگی هلاک شدند و جز حضرت صالح و تعداد کمی که به او ایمان آورده بودند هیچکس باقی نماند. در آن وقت صالح رو به بدنهای بی جان و سرد آنها کرد و گفت: ای قوم من، رسالت خدایم را به شما تبلیغ و نصیحت کردم ولی شما ناصحان را دوست نداشتید. بازماندگان اندکی که بودند بعدا از آن سرزمین (حجر) گریخته و به شهرهای مکه، رمله، سامره و غزه مهاجرت کردند. امروزه وجود اماکن متعدد با نام صالح پیامبر را در فلسطین دلیل سکونت بازماندگان ثمود در فلسطین می دانند.

 
 
 
کاربر گرامی، این بخش اختصاص دارد به نظر شما درباره موضوع مطرح شده، در صورتی که نیاز به سئوال یا بحث و گفتگو در رابطه با موضوع مربوطه را دارید، از طریق سایت کاربران
(my.tahoor.com) اقدام نمایید.
 
خوبه بد نیست

جمعه 27 آبان
نغمه
 
اقوام، قبائل و طوایف > قوم ثمود 289 نسخه چاپی ارسال برای دیگران نظرات شما یکی از اقوام باستانی و قدیم عرب که مدتها قبل از ظهور اسلام از بین رفته و در پی عذاب الهی تقریبا به طور کامل نابود شدند. ثمود یعنی مردمانی که در سرزمینی کم آب با سنگ ها و کوههایی سیاه و تیره رنگ زندگی می کردند (این معنا با استفاده از کتابهای لغت و بنابر موقعیت طبیعی محل زندگی ثمودیان است) چنانکه انسان شناسان گویند: این قوم از نسل ثمودبن جابر(یا عاثر) بن ارم بن سام بن نوح علیه السلام می باشند. مدارک قدیمی چندی حاکی از جنبه تاریخی نام و وجود قوم ثمود است که از آن جمله: «کتیبه سارگن (نام پادشاه آشور در حجاز) مربوط به 715 قبل از میلاد مسیح» و «آثار کلاودیوس، بطلمیوس و پلینی» می باشد. آنها در منطقه «حجر» به زبان قرآن و «هگرا» به زبان یونانی که سرزمینی بین حجاز و فلسطین و شام و به تعبیری بلندیهای حجاز و بخشی از اردن امروزی است، زندگی و بطور کلی در شمال غربی جزیرة العرب و از رفاه زیاد و امکانات بسیاری برخوردار بودند، کوهها را می کندند و از سنگ خارا، خانه ها و کاخ ها می ساختند. هنوز نشانه هایی از زندگانی این قوم در «فج الناقه» برجای است (به گفته مسعودی). عده زیادی از خاورشناسان از این خانه ها و آثار به جامانده از ثمودیان دیدن کرده اند. آنها عمدتا کارشان کشاورزی و برخی در مسیر تجاری شام و مصر بازرگانی می کردند، حق عبور کاروان های تجاری از سرزمین های آنها از مهم ترین منابع ثروت آنها بود. تاریخ این قوم و قبیله های ثمودی تا قرن هشتم قبل از میلاد مسیح علیه السلام می رسد و در منابع مختلف باستانی عمدتا به فاصله زمانی بین قرن هشتم قبل از میلاد تا قرن دوم میلادی اشاره شده است. اینان 500 سال بعد از قوم «عاد» قبل از زمان حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام بودند. خط و زبان مطالعات محققان درباره زبان و خط ثمودیان هنوز به نتیجه مورد اتفاقی نرسیده اند. در منطقه «الحجر» یا هگرا، سنگ نوشته ای به تاریخ 267 میلادی کشف شده که به خط و زبان آرامی است اما خلاصه آن به لهجه ثمودی یعنی به زبان عربی و خط عربی جنوبی که همان مسند باشد نوشته شده است. سال 106 میلادی ثمودیان مطیع رومیان بودند. در حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نیز قوم ثمود از قوم عرب به شمار نیامده است. ثمود از دیدگاه قرآن نام ثمود در قرآن در 21 سوره و 26 مرتبه آمده است. آنان جانشینان «قوم عاد» معرفی شده اند (اعراف/74) و در همه این آیات از بدی و بدکرداری و فرجام بد آن ها سخن گفته است. بنابر آیات و روایات، آنها غیرخدا را می پرستیدند. در حدیثی از امام باقر است که قوم ثمود 70 بت داشتند و آنها را می پرستیدند تا اینکه خداوند از بین آنها پیامبری بنام "صالح" برانگیخت تا آنها را هدایت و به یکتا پرستی فرا خواند. صالح که از نظر عقل و درایت و کمال بسیار ممتاز بود آنها را به توحید و ترک بت پرستی دعوت کرد و از عذاب خدا ترساند ولی آنها دعوت او را رد و حضرت صالح را تکذیب کردند و در حقیقت سه گروه شدند: 1- سران قوم که استکبار ورزیدند 2- مستضعفانی که ایمان آوردند و 3- مستضعفانی که کفر ورزیدند. قرآن کریم از 9 گروه تبهکار در قوم ثمود یاد می کند که سوگند خوردند تا صالح و خانواده اش را به قتل برسانند و بعد انکار کنند ولی خداوند از نیرنگ آنها آگاه بود و نابودشان کرد. قوم ثمود برای اثبات مدعای حضرت صالح معجزه خواستند و نوع معجزه را مشخص کردند و از پیغمبرشان خواستند که از درون صخره بزرگی که برای آن احترام داشتند شتر ماده ای که شیرده باشد بیرون آورد. خداوند خواسته آنها را برآورد. حضرت صالح از آنها خواست که این شتر ماده (ناقه) را به حال خود بگذارند در غیر اینصورت گرفتار عذاب الهی می شوند. اما قوم ثمود از دستور پیغمبرشان و خداوند سرپیچی کرده و به شتر آزار رسانده و او را پی کردند و یکنفر را که از شقی ترین افرادشان بود وادار به این کار کردند. از آنجا که حضرت صالح به آنها گفته بود که به شتر آزاری نرسانند پس از کشتن ماده شتر، وعده خدا تحقق پیدا کرد و به صالح ندا آمد که به این قوم بگو تا سه روز در خانه های خود باشید که عذاب خدا خواهد آمد (بنا بر نقل طوسی، ابوالفتوح رازی و طبری و ...) روز اول رنگ چهره شان زرد، روز دوم سرخ و روز سوم سیاه و صیحه آسمانی بلند شد و زمین لرزه ای آمد و صاعقه ای زده شد و همه آنها در حالی که بیدار بودند و نگاه می کردند مثل گیاه خشک شده و همگی هلاک شدند و جز حضرت صالح و تعداد کمی که به او ایمان آورده بودند هیچکس باقی نماند. در آن وقت صالح رو به بدنهای بی جان و سرد آنها کرد و گفت: ای قوم من، رسالت خدایم را به شما تبلیغ و نصیحت کردم ولی شما ناصحان را دوست نداشتید. بازماندگان اندکی که بودند بعدا از آن سرزمین (حجر) گریخته و به شهرهای مکه، رمله، سامره و غزه مهاجرت کردند. امروزه وجود اماکن متعدد با نام صالح پیامبر را در فلسطین دلیل سکونت بازماندگان ثمود در فلسطین می دانند.

جمعه 07 مرداد
sina
 
خیلی عالی

جمعه 11 تير
نتلتهخک
 
سلام. بسیار جالب و زیبا بود

شنبه 14 فروردين
منصور
   
 
 
 
منابع:
1- تفسیرالمیزان ج20
2- قصص قرآن (رسولی محلاتی)
3- دانشنامه جهان اسلام
4- دائرة المعارف فارسی
5- دائرة المعارف تشیع
 
 
  اقوام و قبایل
 
 
آل ابی رافع
 
آل مهلب
 
اصحاب صفه
 
اصحاب کهف
 
بنى ‌قینقاع
 
بنی امیه (خلافت امویان)
 
بنی امیه در اندلس
 
بنی تمیم
 
بنی حنظله
 
بنی زهره
 
بنی عباس
 
بنی‌عبدالدار
 
بنی‌عبد مناف
 
بنی قریظه
 
بنی هاشم
 
ادامه عناوین ...
 
 
کلیه حقوق متعلق است به موسسه فرهنگی جام طهور
طهور قرآن | دایره المعارف طهور | کتابخانه طهور | پادکست طهور | اعلام | کتاب شناسی | سایت ٥ روز  
  صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما | مبانی اعلام  
  انبیاء | 14 معصوم | فقها و اصولین | فلاسفه | مورخین | محدثین | مفسرین | عرفا | ادبا و شعرا | زمامداری | دیگر دانشمندان | دیگر شخصیت ها
کتاب شناسی | متکلمین | فرقه ها و مکاتب فکری | اقوام، قبایل و طوایف | مکان ها | حوادث تاریخی