جستجو
     
 
 
 
   
ادبا و شعرا > ابوفراس حمدانی English Version 1154
نسخه چاپی ارسال برای دیگران نظرات شما  
   
   
 

حارث بن سعیدبن حمدان، شاعر شیعه مذهب، سردار شجاع و عموزاده سیف الدوله حمدانی است. متولد سال 320 هـ ق است. پدرش در سال 318 هـ ق حکمران موصل بود. در 3 سالگی پدرش درگیر رقابتهای سیاسی خانوادگی شد و به قتل رسید. از آن پس به همراه مادرش در شهرهای مختلف قلمرو حمدانیان زندگی کرد اما پس از تأسیس حکومت "سیف الدوله" در حلب به آنجا رفته و تحت سرپرستی مستقیم وی قرار گرفت و پس از چندی "سیف الدوله" با خواهرش ازدواج کرد. "ابوفراس" در حمایت "سیف الدوله" از محیط بسیار مناسب آموزشی بهره مند شد و به خوبی فنون جنگ و پس از آن شعر

و ادب را در محضر سرداران و دانشوران و ادیبان دربار آموخت و به زودی در زمره شاعران و ادیبان دربار بشمار آمد. او نزد سیف الدوله بسیار عزیز بود و در جنگها پیشوای لشگر و در صلح رئیس منشیان او بود. در 17 سالگی به فرمانروایی «منبج» گمارده شد و در درگیریهایی که میان "سیف الدوله" و رومیان و نیز مخالفان داخلی روی داد، همواره در کنارش یاری وفادار بود. اگر چه در تمام قلمرو "سیف الدوله" رفت و آمد داشت اما قلمرو اصلیش «منبج» بود. او در آنجا شعر و شکار و جنگ و عشق را به هم درآمیخته بود. در یکی از شکارهایش توسط رومیان اسیر شد و چون (بنا به قولی) "سیف الدوله" برای آزادی او اقدامی نکرد، اشعار زیادی در وصف روزگار اسارت و ناسازگاری روزگار و ناامیدی خودش می رود که بعدها این اشعار نزد اعراب به «حبسیات» یا «رومیات» معروف شد و "ابوفراس" پیشوای این مکتب به شمار آمد. (برخی نیز در مورد اسارت او گفته اند وی 2 بار اسیر شده است و بار دوم که در قسطنطنیه اسیر شد، "حبسیات" خود را سروده و نهایتا بواسطه "سیف الدوله" آزاد شده است.) "ابوفراس" در سال 355 هـ ق در جریان مبادله اسرا آزاد شد و یکسال پس از آزادی او "سیف الدوله" درگذشت و خود او نیز در سال 357 هـ ق در پی مجروحیت در جنگی درگذشت. اهمیت ابوفراس و شهرت او از چند جهت است:

الف: شخصیت ابوفرای؛ وی از این جهت شخصی شجاع، بخشنده، و جوانمرد بود و حرفه اصلی خود را شمشیر زدن می دانست نه شاعری. او سرداری وفادار برای سیف الدوله بود، اما همواره شعر و شکار و جنگ و عشق را به زیبایی به هم در می آمیخت و شعر می سرود.

ب: حبسیات ابوفراس؛ دومین جهت شهرت او اشعاری است که در زندان سروده که تصویری از رنجهای درونی اسیری اشراف زاده را بیان می کند و فتح بابی در زمینه این گونه اشعار در بین عرب شد.

ج: مقام شاعری ابوفراس؛ به لحاظ شعری مقام او آنچنان بلند است که او را حتی بر "متنبی" شاعر معروف روزگار ابوفراس مقدم شمرده اند و گویند "متنبی" با او هیچگاه به مبارزه برنمی خواست و به تقدم او معترف بود. او در شعر و شخصیت سنت گرا و بسیار متأثر از اشعار جاهلی بود. مضمون شعر او مدح، فخر و حماسه، نسیب و تشبیب و اندکی وصف است. او مضامین رزمی و عشقی را چنان با مناعت و استواری بیان کرده که کمتر شاعری به او رسیده است. شعر او بیشتر در شرح مفاخر و بزرگان آل حمدان، مدح سیف الدوله و شرح دلاوریها و پایداریهای خودش در جنگ است و در یک قصیده 225 بیتی تاریخچه خانواده خود را بیان کرده است. قصاید خود را بیشتر در ابتدا با نسیب و غزل آغاز کرده است.

د: مدح اهل بیت؛ ابوفراس یک شاعر شیعه مذهب است و در شمار شاعران اهل بیت است. گرچه تعداد اشعارش در این زمینه کم است ولی تأثیر آن بر جهان اسلام کم نبوده است. معروفترین شعر او در باب خاندان عصمت و طهارت پاسخش به یکی از امیرزادگان عباسی به نام "ابن معتز" است و نیز قصیده «ابن سکره هاشمی» که به شافیه معروف است. او در این قصیده به تندی بر امویان و عباسیان تاخته و بر بزرگواری موسی بن جعفر علیه السلام و امام هشتم علیه السلام و خاندان پیامبر تأکید کرده است. این قصیده 60 بیت است که همواره مورد توجه شیعیان بوده و گروهی نیز به شرح آن پرداخته اند. از آن میان می توان به "ابن امیرالحاج" و "محمدبن عبدالملک" و "ابراهیم یحیی عاملی" اشاره کرد. وی همچنین قصیده ای نیز در رثای امام حسین علیه السلام دارد. از اساتید وی می توان به "ابن خالویه" اشاره کرد که علاوه بر استادی، دوست و همراه او نیز بود. دیوان ابوفراس را بعد از مرگش "ابن خالویه" و شاعر معاصرش "البیغاء" جمع آوری کردند که تنها مجموعه "ابن خالویه" درست است و بهترین چاپ این دیوان در سه جلد در سال 1944 م در بیروت زیر نظر "سامی دهان" انجام شد که در حین چاپ حواشی نیز به آن اضافه گردید.

 
 
 
کاربر گرامی، این بخش اختصاص دارد به نظر شما درباره موضوع مطرح شده، در صورتی که نیاز به سئوال یا بحث و گفتگو در رابطه با موضوع مربوطه را دارید، از طریق سایت کاربران
(my.tahoor.com) اقدام نمایید.
 
با سلام امیدوارم که از تلاشهای صمیمانه ای که می کشید خسته نشده باشید! سایت بسیار جالب و پر باری دارید من که واقعا لذت بردم مطمئن هستم که بقیه هم هم همین طورند پاینده و سربلند باشید

چهارشنبه 04 آذر
mahdi
   
 
 
 
منابع:
لغت نامه دهخدا
دائرةالمعارف اسلامی
دائرةالمعارف تشیع
 
 
  ادبا و شعرا
 
 
ابن حاجب نعمان
 
ابن مالک
 
ابواسحاق صابی
 
ابوالاسود دوئلی
 
ابوالعباس مروزی
 
ابوالقاسم حماد بن شاپور دیلمی
 
ابودهبل جمحی
 
ابونواس
 
ادیب نیشابوری
 
ایرج میرزا
 
بابا طاهر
 
بدیع الزمان فروزانفر
 
پروین اعتصامی
 
جبران خلیل جبران
 
جوهری
 
ادامه عناوین ...
 
 
کلیه حقوق متعلق است به موسسه فرهنگی جام طهور
طهور قرآن | دایره المعارف طهور | کتابخانه طهور | پادکست طهور | اعلام | کتاب شناسی | سایت ٥ روز  
  صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما | مبانی اعلام  
  انبیاء | 14 معصوم | فقها و اصولین | فلاسفه | مورخین | محدثین | مفسرین | عرفا | ادبا و شعرا | زمامداری | دیگر دانشمندان | دیگر شخصیت ها
کتاب شناسی | متکلمین | فرقه ها و مکاتب فکری | اقوام، قبایل و طوایف | مکان ها | حوادث تاریخی